Una maravillosa sesión de fotos con la gran Divine en el camerino de The Neon Woman, la obra en la que hacía de propietaria de un local de strippers
En 1978 la gran Divine actuó en la obra The Neon Woman at the Nightclub en un club neoyorquino llamado Hurrah en Manhattan. El Hurrah se haría famoso además por ser el lugar elegido por David Bowie para rodar su video musical «Fashion», así como por ser el club en que un encolerizado Sid Vicious se enfrentó a puñetazos con Todd Smith, hermano de Patti Smith (la pelea terminó con Sid internado un par de meses). The Neon Woman at the Nightclub estaba dirigida por Ron Link y Divine hacía de Flash Storm, propietaria de un club de strippers. Fue todo un éxito y se representó en 84 ocasiones, desde el 16 de abril hasta el 15 de julio de 1978. Divine fue retratada antes de una de sus representaciones.
La serie de Netflix Narcos: México narra la creación del cartel de Guadalajara. Después de que las primeras tres temporadas retrataran el tráfico de cocaína de los carteles colombianos de Cali y Medellín, ahora la historia se centra en México. Narcos: México (que se ha estrenado mundialmente el 16 de noviembre) aborda la historia del que hace 40 años sentó los cimientos del narcotráfico mexicano. A lo largo de esta cuarta temporada se entrelazan las historias de los jefes del cartel de Guadalajara en la década de los ochenta: Miguel Ángel Félix Gallardo, Rafael Caro Quintero, Ernesto Fonseca y Amado Carrillo Fuentes. Pero también del trabajo de la Administración para el Control de Drogas (DEA) en México, incluyendo la historia del agente Kiki Camarena.
La semificción permite como dijo Diego Luna (protagonista de la serie) a EL PAÍS: “Comprender de dónde vienen los niveles de violencia que vivimos [los mexicanos]...”. En Verne ya hemos contado quién es quién en Narcos: México, pero la serie no es un documental, sino una ficción inspirada en hecho reales. Por eso, al verla, surgen muchas dudas. Como mexicana residente en España, muchas personas cercanas a mí me han hecho llegar sus preguntas tras verla. Conozco bien la historia del cartel de Guadalajara, pero, también he tenido que recurrir a hemerotecas, libros especializados, documentales y periodistas que ejercían en la época para poder responderlas. El texto a continuación contiene spoilers, claro, puesto que una de las series de moda tiene mucho de realidad.
1. ¿Es real el secuestro de Rafael Caro Quintero a Sara Conesa?
Las preguntas sobre esta relación son las que más he recibido. En Narcos: México, Rafael Caro Quintero se enamora de una mujer llamada Sara Conesa, cuyo nombre real fue Sara Cosío. En 1984, el padre de Cosío era ministro de educación de Jalisco y su tío era Guillermo Cosío, exgobernador del Estado. Existen varias versiones sobre si de verdad había un romance entre el narcotraficante y Cosío. En su libro Mexican Postcards, el periodista mexicano Carlos Monsivaisafirma que la pareja tenía una tórrida relación. Monsivais transcribe una carta que demuestra que la obsesión de Caro Quintero sí era correspondida por Cosío, aunque la familia sostiene que fue secuestrada y, de hecho, denunció lo ocurrido. Una de las versiones defiende que la aprehensión de Caro Quintero en Costa Rica fue justamente gracias a que Cosío llamó a su familia para decirles que se encontraba bien.
2. ¿Por qué hay tantos narcotraficantes de Sinaloa?
El Chapo Guzmán, Miguel Ángel Félix Gallardo, Rafael Caro Quintero, Ernesto Fonseca, Amado Carrillo Fuentes e Ismael El Mayo Zambada y Luis El Güero Palma son algunos de los narcotraficantes sinaloenses más conocidos. ¿Por qué Sinaloa? No existe una respuesta rotunda, pero la geografía del Estado tiene que ver con la proliferación del narcotráfico. Sinaloa está ubicado en el noroeste de México, colinda con los Estados de Durango, Sonora y Chihuahua (estos últimos dos tienen frontera con Estados Unidos) y posee casi 600 kilómetros de costa. Históricamente, la sierra que se encuentra en las zonas de Sinaloa, Durango y Chihuahua es conocida como el Triángulo dorado. Allí, el clima permite el cultivo de la marihuana y su accidentada geografía la hace una zona de difícil acceso para los servicios antidroga. Los narcotraficantes han usado la poca accesibilidad para construir fincas de cultivo, pero también cientos de pistas de aterrizaje clandestinas.
Pero en el Triángulo dorado no solo crece cannabis, también la amapola. Según los testimonios recabados por Jorge Hernández, Guillermo Ospina y Martin Jelsma en el reporte Amapola, opio y heroína, la planta fue introducida en el campo mexicano por los chinos durante principios del siglo XIX. Cuando se inició el cultivo en el Triángulo dorado, no existía una prohibición al opio o heroína. Según el libro A Narco History: How the United States and Mexico Jointly Created the Mexican Drug War escrito por Carmen Boullosa y el historiador Mike Wallace, durante la Segunda Guerra Mundial se cortó el suministro de goma (la savia de la amapola) que provenía de Turquía y Marruecos a Estados Unidos. Para Boullosa y Wallace el cultivo de la amapola prosperó en la zona para obtener el opio, necesario para manufacturar la morfina, un medicamento con mucha demanda en tiempos de guerra. El cultivo y tráfico no se han interrumpido desde entonces y, según la ONU, México es el proveedor número uno de heroína en EE UU.
3. ¿Los narcotraficantes mexicanos conocieron a los colombianos?
Otra pista importante es el personaje femenino con más peso en la serie: Isabella Bautista. El nombre, aunque ficticio, hace alusión a una mujer real llamada Sandra Ávila Beltrán. Las autoridades mexicanas y la DEA la consideraron como pieza clave en el trasiego de cocaína a través de la zona marítima de Colombia a Estados Unidos. Ella es sobrina de Félix Gallardo y estuvo casada con un narcotraficante colombiano llamado Juan Diego Espinoza. Conocido como El Tigre, Espinoza era uno de los líderes del cartel colombiano del Valle del Norte y operaba en México. Ávila es conocida como la Reina del Pacífico y su historia guarda semejanzas con la mujer de la que se habla en el narcocorrido Reina de reinas de Los Tigres del Norte. La canción fue inspiración de la novela de Arturo Pérez-Reverte, La reina del sur. Pérez-Reverte y Ávila han negado rotundamente haberse conocido y el autor dice que no sabía de la vida de Ávila cuando escribió el libro.
4. ¿Miguel Ángel Félix Gallardo realmente operaba el cartel desde un hotel?
Este 27 de noviembre de 2018, durante el juicio a El Chapo Guzmán en Nueva York, colaboradores del narco enumeraron bajo juramento sus lujos: relojes incrustados de diamantes, viajes a Suiza para someterse a tratamientos de rejuvenecimiento, casas en distintas playas mexicanas, yates, ranchos con canchas de tenis y piscinas e incluso un zoológico con cocodrilos y panteras.
7. ¿Quién es Malverde?
Jesús Malverde es el santo cuyo culto se asocia a los narcotraficantes. La iglesia católica no lo reconoce como un santo oficial, pero para algunas personas en es tan importante como la virgen de Guadalupe, patrona de México a la que se le atribuye un milagro. La leyenda cuenta que Malverde era un ladrón que nació en Sinaloa a principios del siglo XX y que fue ejecutado. Malverde se hizo el patrón de los maleantes porque era una especie de Robin Hoody cada 3 de mayo se le celebra. Durante el juicio a El Chapo Guzmán en noviembre de 2018 se encontró una figura de Malverde en el juzgado neoyorquino.
8. ¿Los narcocorridos están inspirado en los narcos o ellos pagan por que se los compongan?
Lo primero es explicar qué es un narcocorrido: canciones que narran las vidas y usos y costumbres de los narcotraficantes. Una de los narcocorridos más famosos es el Jefe de jefes, supuestamente inspirado en Miguel Ángel Félix Gallardo. También se especula que Sandra Ávila Beltrán es mencionada en Fiesta en la Sierra; este tema habla de una celebración organizada por el cártel de Guadalajara. El hijo de Miguel Ángel Félix Gallardo, le dijo al periodista Diego Enrique Osorno que a su padre no le gusta la canción Jefe de Jefes.
El “Dragoncito” del sur de la Sierra Madre Oriental es una especie endémica de México. Es un lagarto de cuerpo escamoso perteneciente al subgénero Abronia, que definen a un grupo de especies que viven en los bosques. Una fotografía de un ejemplar publicada en Reddit alcanzó más de 127.000 vistas y ha recibido más de 1.300 comentarios tras las primeras 24 horas de su publicación.
El ejemplar de la fotografía es una lagartija arborícola de la especie Graminea de color azul turquesa que vive en los Estados de Puebla y Veracruz. La mayor parte de estos lagartos son de color verde, aunque existen de color turquesa en su hábitat natural, según explica a Verne Natalia Fierro, del laboratorio de Herpetología del Instituto de Biología de la UNAM. “Las gramineas de este color son muy llamativas, sus escamas tienen una coloración que va del amarillo verdoso al turquesa”, comenta vía telefónica.
Sin embargo, es poco común encontrar ejemplares de este color, que se produce por su alimentación. “Es una alimentación muy específica que les proporciona esta coloración”, dice la investigadora. “Aún no se sabe a qué se debe, pero cuando son llevados a cautiverio pierden la tonalidad azul y se vuelven opacos”, señala.
Al ser tan llamativos, esta especie se encuentra en peligro de extinción. La Abronia Graminea se añadió a la lista roja de especies amenazadas de la Unión Internacional para la Conservación de la Naturaleza desde marzo de 2007. Conocido como “dragoncito” del sur de la Sierra Madre Oriental, esta especie está amenazada de dos formas. En primer lugar, la aniquilación por personas que creen que es peligrosa. “Muchas personas creen que son venenosas por su color azul y por su lengua negra, pero no representan ningún peligro”, dice Fierro.
Por otro lado, existe una red de comercio ilegal de Abronias Gramineas entre México y Europa. En 2016, cuatro ejemplares fueron recuperados por la Procuraduría Federal de Protección al Medio Ambiente (Profepa) en el Aeropuerto de Colonia (Alemania). “Se llegan a pagar hasta 300 euros (unos 7.000 pesos mexicanos) por un ejemplar”, detalla Fierro. La autoridad ambiental ha señalado que entre 2005 y 2017 se aseguraron 97 ejemplares, aunque no existe un número preciso de cuántas lagartijas pudieron ser vendidas de modo ilegal dentro o fuera del país.
Aunque estos animales pueden vivir en cautiverio, la especialista de la UNAM recomienda no comprar este tipo de especie, porque además de que pierden su coloración, se pone en riesgo la supervivencia. “No son mascotas y es muy complicado mantenerlos vivos”, detalla Fierro.
El juicio en la Audiencia de Pontevedra contra el narcotraficante José Ramón Prado Bugallo, Sito Milñanco, ha quedado este viernes visto para sentencia en medio de las críticas de los abogados defensores por la falta de pruebas de acusación. Mientras los seis letrados han puesto en evidencia las contradicciones de los peritos de Hacienda para desinflar los argumentos del fiscal, este ha mantenido la acusación por blanqueo y la petición de seis años de condena para Miñanco, tres familiares y un constructor, aunque admitiendo algunos errores en las pruebas periciales sobre la tasación del patrimonio valorado en diez millones de euros. El abogado del narco ha acusado al ministerio público de querer "condenar al mito" con un "guion televisivo", en alusión a la serie Fariña.
In the 1940s, William Herbert Sheldon, Jr. invented somatotypes to differentiate male bodies.
Understanding your physical composition can help you choose a workout plan and diet.
There is variation between heights and muscle composition, so fine-tuning is necessary.
None
Yesterday morning I was discussing body types with my workout partner. I mentioned what it would take for me to put on mass—quite a lot. At 6'3", I've weighed roughly 175 pounds for 25 years. In somatotype terminology, I'm a classic ectomorph: tall and ropey, with broad shoulders (fortunately) and thin legs (unfortunately). My friend is a standard mesomorph, so it's easier for him to put on mass, though a double-edge sword as that mass can go to his center if he's not mindful of his diet.
Psychologist William Herbert Sheldon, Jr. dreamed up somatotypes in the 1940s to differentiate male body types. He also stereotyped each somatotype with psychological qualities that didn't reflect reality in any way, making him a minor laughing stock on the psychology scene. Yet his body typing system remains influential, and for good reason: look around.
With so much emphasis on female bodies in the media, we sometimes forget that males have body issues too. Given the number of men I regularly see pulling up their shirts to stare at their abs in the gym, how they look is of utmost importance. And if they want to optimize their workout and diet, each one has to come to terms with their genetics.
Endomorphs are short and stocky, making it easy for them to put on muscle yet challenging to keep off fat. Mesomorphs are the average of averages, in the 5'9" to 6'0" range that can be bulkier or leaner. Finally, ectomorphs are the gangliest of the bunch, though, as with all types, categorization is not destiny; we can bulk up with some work or tone with plenty of lean muscle.
Within each type, Sheldon scored on a one-to-seven scale; it's quite possible to be short and thin (like many world-class marathon runners) or tall and bulky (NBA and NFL players). Understanding what you're best suited (or not suited) for helps you devise a plan of action.
Endomorphs
According to the trio at Bony to Beastly, short guys are built to throw weights around: lift them above your head, push them away from you, swing them in circles. Denser bone structure supports higher loads, as in bench pressing and squatting. By design, weights are to your advantage, with shorter lever lengths and explosive force coming from thicker musculature:
An endomorph's muscles respond well to lifting too. According to the research of Dr. Casey Butts, guys with thicker bones are able to build muscle far more easily than those with narrower bones, and ultimately become far more muscular.
By contrast, cardio is tougher; the added density creates more impact force when running. Of course, this would not affect them as much when cycling or swimming, and everyone needs to get their V02 max levels in order.
On the dietary front, BTB recommends foods rich in micronutrients while low in calories. Junk food is not your friend—but really, beyond occasional satiety, when is it?
Mesomorphs
Average height has advantages, such as a tendency to be constructed with leaner middles and better muscle composition. They're also more coordinated than guys shorter or taller then them. As can be expected, recommended workouts and diet is, well, average. You can pretty much go anywhere with it.
If they want to get leaner, they'll want to eat more like an endomorph, but may need to be more wary of losing muscle mass. If they want to get stronger, they'll want to eat more like an ectomorph, but may need to be more wary of gaining fat.
Common sense. They also recommend a 40-30-30 macronutrient guideline, which is the basis of The Zone diet, and where did Barry Sears get us? The problem with diets in general tend to be less on what food we're consuming and more on what time (and how often) we're eating. The median timeline for the majority of Americans is 14.75 hours, meaning they eat pretty much from waking to sleeping. That is not a good approach for any type. Of all the types, however, mesomorphs seem most flexible.
Ectomorphs
Apparently, however, the tallest among us have the least problems keeping weight off—though, as BTB notes, there are plenty of overweight taller people. They advocate for 50-60 percent of calories from carbs, though as I've written about extensively, lowering my carb intake cleared up many long-standing problems. I'm not a fan of gorging junk food, the following makes a bit of sense, given how many shorter people I've known that eat very little and still cannot lose weight:
Because of our smaller appetites, rampaging metabolisms, higher carb tolerance, and higher calorie tolerance, we don't need to focus as much on restricting junk food as the other body types. It helps to think about eating more good stuff, not less bad stuff. Otherwise, it's going to be too hard eat enough to grow bigger, stronger muscles and denser, sturdier bones.
Finally, workouts: big cardio fans they are. Again, you have to look big picture—longer lever lengths make joints less stable. I've torn my labrum a few times and have had one knee surgery thanks to running. I generally stick to cycling and HIIT now, along with rowing and the assault bike. Bulking up, well…
While our hearts are strong, our bones and muscles are not. While we can quite literally run a wildebeest into the ground, we may have quite a lot of trouble picking it up afterwards.
To be clear, strength is subjective as well. Are you strong enough to pick yourself up off the ground? Can you move objects pain-free? While a fan of throwing kettlebells around, we also need to stay focused on the goal: living a healthy life. Loading is essential for your bones and muscles, especially as you age, though it's not the final marker of health. How heavy isn't the real issue. Sometimes "some" is an appropriate response.
Yet being realistic is important. Goals are important, but if you're overly ambitious and unrealistic as to your type you're only going to be disappointed. Instead of focusing on what's not going to happen, start where you are and see what's possible. A good roadmap is handy, but it's never the territory.
You may remember, in the run-up to the theatrical release of Blade Runner 2049 last October, that three short prequels appeared on the internet. Black Out 2022(above), the most discussed installment of that miniature trilogy, stood out both aesthetically and culturally: directed by famed Japanese animator Shinichiro Watanabe, it expanded the reality of Blade Runner through a form that has drawn so much from that universe over the previous 35 years. "I just want an animated bladerunner series now," says the current top-rated comment below that video, "this was magical." And so, a year later, the answer to the prayer of that commenter (and clearly many other viewers besides) has appeared on the horizon: a Japanese animated series called Blade Runner — Black Lotus.
Overseen by Watanabe in the producer role and directed by Kenji Kamiyama and Shinji Aramaki, the latter of whom worked in the art department on Black Out 2022, the new series will take place in 2032, between the events of the short and those of Blade Runner 2049.
"It will also include some 'established characters' from the Blade Runner universe, but that could mean all sorts of things," writes The A.V. Club's Sam Barsanti. "Harrison Ford’s Rick Deckard would already be in hiding at that point after fathering the miracle replicant baby, so it could be about him going off on some cool guy adventures, but Deckard doesn’t exactly seem like a guy who goes on cool guy adventures. Ryan Gosling’s K probably wasn’t 'born' yet, since he’s a Nexus-9 replicant and those weren’t created until later in the 2030s, but we don’t know for sure."
Perhaps supporting characters from both movies, "like Edward James Olmos’ Gaff (he might still be an LAPD cop) or Jared Leto’s Niander Wallace (he’s definitely hanging around, being an evil rich guy)," will show up. Whatever happens, the thirteen episodes of Blade Runner — Black Lotus will certainly have no small amount of both familiarity and surprise in store for fans of Blade Runner, as well as those of Watanabe's other work. That goes especially for his philosophical space bounty-hunter series Cowboy Bebop, itself the source material for a new live-action television series on Adult Swim, who will air Blade Runner — Black Lotus at the same time as it's streamed on anime site Crunchyroll.com. No release date has thus far been announced, but odds are the show's debut will happen some time in 2019 — the perfect year for it, as everyone thrilling to the prospect of more Blade Runner already knows.
Based in Seoul, Colin Marshall writes and broadcasts on cities, language, and culture. His projects include the book The Stateless City: a Walk through 21st-Century Los Angeles and the video series The City in Cinema. Follow him on Twitter at @colinmarshall or on Facebook.
El shawarma (en árabe) o döner kebab (en turco) es un gran invento de la comida rápida. Y como tantos grandes inventos de la comida rápida, tiene dos versiones: la buena, que respeta el espíritu de la fórmula original y se elabora con ingredientes dignos, y la cutre, que se pasa todo eso por el forro para convertirse en un rancho indigesto fabricado en serie. A la pizza, la hamburguesa o los tacos les pasa más o menos lo mismo, y en vez de menospreciarlos, quizá sea más inteligente aprender a detectar las señales que emiten los locales que los preparan bien y apostar por ellos.
Aprovechando el inminente estreno de Suspiria, el remake del director Luca Guadagnino del clásico de Dario Argento, es un buen momento para dedicar un especial sobre el giallo: en él intentaremos descifrar una escisión del cine de terror que gracias a sus excesos formales y su ruptura de tabúes redefinió el ecosistema del cine de terror a lo largo y ancho de la cinematografía mundial.
¿Qué es el giallo?¿Qué entendemos por cine giallo? Es difícil reducir y encasillar una infinidad de obras, géneros y autores en una misma definición que describa y englobe la ingente producción que arrancó a finales de los años sesenta, explosionó durante los setenta, cayó en desgracia en los ochenta y que a día de hoy su legado y sus alargadas y cromáticas formas pueden ser descubiertas en cineastas contemporáneos como Darren Aronofsky, Peter Strickland, Satoshi Kon o Carlos Vermut. Si nos atenemos a los orígenes del nombre del género, habría que decir que el término giallo -amarillo en italiano- proviene del color de las portadas de una colección de novelas de misterio en formato bolsillo publicadas por la editorial Arnoldo Mondatore Editore a partir de 1929 en Italia y que comenzó su andadura traduciendo al italiano las novelas de Arthur Conan Doyle, Agatha Christie o John Dickson Carr entre otros.
Para diferenciar sus publicaciones del resto de competidores, se decidió que las portadas destacaran por su intenso color amarillo. Más adelante, estas novelas comenzarían a publicar material original de autores italianos. Un ejemplo de esto sería la que vendría a ser la precursora del giallo: La strana morte del signor Benson (1926) de S.S. Van Dine. Curiosamente, aunque las novelas giallo incluyeran dentro de sus publicaciones relatos policíacos, de misterio, hard boiled y relatos de psicópatas que perseguían a bellas mujeres y eran investigados no por las fuerzas del orden, sino por civiles testigos de sus cruentos actos, fueran este último tipo de relatos los que acabarían conformando los elementos del giallo cinematográfico. Aunque la multiplicidad de géneros que se fueron entremezclando a lo largo de la historia del género también puede entenderse como una evolución y traslación del espíritu de la colección de novelas de bolsillo a la pantalla.
Es importante también destacar, para entender el contexto en el que se mueven las obras y los personajes del cine giallo -ambientes aristocráticos, burgueses, vidas de ocio y banalidad- como un reflejo de lo que se denominó, durante los años cincuenta y sesenta, el milagro económico italiano. Este milagro trajo consecuencias de distinto signo para el país: el aumento de inversión en Italia y el traslado de la población rural a las urbes y las periferias de las mismas -para nutrir de mano de obra las nuevas fábricas- conllevó la superpoblación de las mismas, un elemento perfectamente reconocible en El desierto rojo (1964) de Michelangelo Antonioni.
Por otra parte, la llegada de la sociedad de consumo a una población que venía de la austeridad provocada por las consecuencias de la Segunda Guerra Mundial y los castigos de los aliados dieron paso a un cambio abrupto donde los consumidores inexpertos eran abrumados por la cantidad de productos publicitados de la era moderna, baratos y variados, como automóviles, televisores y lavadoras. Pero centrándonos en lo que aquí importa, que es el giallo cinematográfico, ¿cuándo, quién y qué obra podría ser considerada la iniciadora y precursora del género?. 1962, Mario Bava y La muchacha que sabía demasiado.
Mario Bava: Del expresionismo al cromatismo
Aunque La muchacha que sabía demasiado pueda considerarse la película que inició el género, no era el primer trabajo de Mario Bava. Quizá la obra más destacada del realizador, previa a esta cinta, fuera La máscara del demonio (1960), una historia de terror gótico donde los elementos clave del clasicismo del género definido por las películas de la Universal se daba la mano con el trabajo que la Hammer estaba realizando en Inglaterra redefiniendo el horror clásico. Bava aumentaba las dosis de violencia y sexualidad que ya estaban presentes, de manera más subrepticia, en el hogar de Christopher Lee y Peter Cushing. Pero La muchacha que sabía demasiado, aún siendo un pre-giallo, -su representación de la violencia, el erotismo y la sexualidad es más tímida y no es tan evidente como en piezas posteriores, tanto de Bava como del resto de realizadores, y el uso del blanco y negro la emparenta más con el expresionismo alemán o el ambiente onírico de Jacques Torneur-, si que podemos encontrar una serie de elementos formales y narrativos que reafirman la posición de esta cinta y sobre todo de Bava como padre del género.
En primer lugar, el director comienza a usar una serie de elementos formales que se adscribirán al ADN del giallo a lo largo de toda su historia y que serán reutilizados por el resto de directores que darán forma al estilo. Entre ellos destacan los amplios y etéreos travellings que son interrumpidos bruscamente por zooms que provocan no solo una sensación de premura e inquietud, sino que a su vez sirven narrativamente para destacar puntos de inflexión en el relato. Dichos zooms terminan en la mirada/ojos de los protagonistas del relato, que también sirven tanto como punto de vista crispado de los acontecimientos, a la vez que trasladan la mirada voyeurista al espectador. Una mirada que disfruta de un estilo visual donde la figura femenina y la representación de la muerte son realzadas, creando un vínculo entre deseo y muerte y una sexualización del sufrimiento que acompañará eternamente al género.
Y aunque este trabajo de Bava todavía es un producto tosco en el que el manierismo y el refinamiento del género está todavía por descubrir, podemos observar otros elementos, tales como la representación antagónica de la ciudad de Roma, casi neorrealista y bulliciosa durante el día, tenebrosa y desierta -a excepción de los protagonistas del relato- durante la noche. Un elemento metaficcional, de representación teatral, que incluso Bava lleva un paso más allá dentro del filme, cuando nos muestra en los compases iniciales de la cinta, que la protagonista está leyendo una novela criminal y de suspense.
Un año después, Bava pulió los aciertos de su primer giallo tras su retorno al terror gótico en Las tres caras del miedo (1963), con Seis mujeres para el asesino (1964), título que sí que entrega todos los elementos característicos del género. Desde sus títulos de crédito de intenso rojo neón, Bava formula los preceptos en los que se va a mover el giallo desde este momento. El mundo de la moda, los maniquíes, la hiperestilización de la sociedad burguesa y un glamour que contrasta y se confronta con el horror de la sangre. Un color rojo que inunda el relato, precursor de la fatalidad y del deseo, de la infidelidad.
Una infidelidad castigada por un asesino sin rostro que se sitúa como ojos del espectador para cometer los crímenes, siendo el público testigo y protagonista de unos asesinatos convertidos en coreografías de muerte y erotismo, donde el asesinato se convierte en acto sexual y el cuchillo de formas fálicas se transforma en el miembro sexual sustitutivo del asesino castrado, que debe castigar a una sociedad burguesa hedonista y superficial. Situaciones reforzadas por una paleta de colores primarios y un expresionismo en los tiros de cámara y el montaje que rompe con todas las reglas del raccord, pero refuerza la expresividad de las sensaciones, que pretende hacer sentir al espectador y que a su vez, sirve para crear la tensión en el plano, a través de dos acciones simultáneas y jerarquizadas en su composición.
Onirismo, pop-art y exploitation
Con el corazón en la garganta.
En 1965 se estrena La mujer del lago, ópera prima de Luigi Bazoni, un título que recupera el blanco y negro de La muchacha que sabía demasiado e introduce el componente onírico, de sueño febril, de duermevela, a través de la irrupción directa en la narración del sueño y de la pesadilla, acrecentado formalmente a través de una fotografía en blanco y negro brumosa y fantasmagórica. Bazzoni también introduce de manera inconsciente un elemento que será fundamental en la evolución del giallo, como es la interrelación y fusión entre géneros, con un arranque in media res que parece ser el final de una fallida historia de amor y donde la entrada de los títulos de crédito y su hermanniana banda sonora -la influencia del Vertigo (1958) de Alfred Hitchcock es evidente en las formas y la trama de la obra- convierte a la cinta en una mezcla de noir -la voz en off del protagonista- y thriller pseudo-sobrenatural donde la realidad y los sueños se entremezclan, junto a unos recuerdos que son físicamente representados en su puesta en escena y que asaltan bruscamente al protagonista, casi como si las formas del celuloide modificaran la narrativa de la ficción.
Dos años más tarde, Tinto Brass, famoso erotómano por obras como Salón Kitty (1976), Los burdeles de Paprika (1991) o Calígula (1979), dirige su primera película, Con el corazón en la garganta (1967). Un título que no puede considerarse un giallo, pero que contiene elementos precursores del mismo. Entre ellos, un arranque brusco, parecido al de La mujer del lago, montaje abrupto, ritmo acelerado, tono pulp, cadáver inicial y uso del color rojo carmesí como elemento primario. Pero más allá de estos elementos, Tinto Brass intenta, fruto de la inexperiencia, una suerte de pastiche donde reúne, sin ningún tipo de pudor, la modernidad godardiana, el fetichismo de Alain Robbe-Grillet y el pop-artwarholiano, con un tono y un estilo similar a contemporáneos tales como Barbarella (1968) de Roger Vadim, Modesty Blaise (1966) de Joseph Losey o el Batman (1966-68) pop y televisivo de Adam West.
Más cercana a los preceptos del giallo primitivo, pero mucho menos interesante, sería Crimen en la residencia (1968) de Antonio Margheriti. Una película formalmente tosca, que se queda en tierra de nadie, entre la experimentación formal y el misterio estilo Agatha Christie, y donde el punto fuerte del género -la creatividad de los asesinatos y la representación de los cadáveres femeninos- queda lastrado por su pobre puesta en escena, dejando en evidencia las múltiples carencias de su guión. Margheriti intenta suplirlo con una abundancia de desnudos que roza el exploitation, pero ni siquiera este elemento es capaz de levantar la cinta, con un erotismo naïve sin trazas de sensualidad o perversión.
Lucio Fulci y Dario Argento: de la perversión a la hiperestilización
1969 es el año donde dos directores fundamentales para el género, realizarían sus primeras obras: Lucio Fulci y Dario Argento. El primero de ellos estrena Una historia perversa (1969), un título que aunque no es totalmente un giallo, sino más bien un thriller erótico de espíritu exploitation, si que contiene algunos de los elementos formales y narrativos que veremos más adelante tanto en su carrera, como en el giallo venidero. Destacar de entre ellos el uso de los virados a rojo asociados a la pasión y la muerte, el componente sexual como reclamo, una cámara inquieta, brusca, crispada, o una utilización de los primeros planos de los ojos, de las miradas, que en este trabajo simbolizan de manera antagónica el deseo sexual y la repulsa del mismo: en el giallo sexo y muerte son un todo que se retroalimenta. Un perfecto ejemplo en esta cinta sería la escena de sexo del protagonista con múltiples mujeres mientras, en paralelo, Fulci inserta planos de la esposa muerta en el velatorio. De nuevo, la fusión entre Eros y Thanatos.
Una historia perversa.
Pero es la ópera prima de Dario Argento, El pájaro de las plumas de cristal (1969) la que significará un revulsivo para el género y el paso que necesitaba el giallo primigenio para alcanzar su etapa de esplendor. Lo primero que destaca en la primera película de Argento es la habilidad del director para reunir y aunar todos los elementos de los trabajos precedentes: el tono febril de La mujer del lago, la representación de la ciudad como ente vivo y polarizado entre el día y la noche aparecido en La muchacha que sabía demasiado o la contextualización de la historia en el mundo de la moda, del arte, de las profesiones liberales, de Seis mujeres para el asesino.
A todos estos elementos ya comunes del género en ciernes, Argento le añade una hiperestilización estimulada por la fotografía de Vittorio Storaro y la música de Ennio Morricone, añadiéndole Argento a las set pieces de suspense una dilatación de los acontecimientos y el suspense y una estética tan efectista como tremendamente efectiva, aderezada por un humor negro que distancia al propio Argento de la narración. Así hace saber al espectador que aquello que está mirando es una pura idealización formalmente forzada y sumamente bella -al igual que las mujeres representadas por Argento, que exhudan sexualidad y cuyo pecado es ser perversamente bellas-, y donde las sensaciones primarias son mucho más poderosas que lo narrado.
El pájaro de las plumas de cristal.
Una belleza que se recrea en la violencia, en el asesinato, con unos crímenes que parecen representar un macabro retablo de arte moderno y un contraste entre el candor -los coros del score de Morricone- y lo que sugieren las imágenes que lo acompañan. Imágenes y formas de estructuras arquitectónicas geométricas que transforman las secuencias de muerte -representadas desde el punto de vista del asesino, aumentando el horror de un asesinato/violación- en un elemento de la narración con personalidad propia, y sus actos en macabros y bellos retratos vivos del horror.
La cinta de Argento emuló, homenajeó, potenció y redefinió un género que ya nunca volvería a ser el mismo tras su trabajo en este largometraje y que daría nuevos bríos al giallo. Su éxito provocaría la eclosión del género y un abrumador volumen de títulos durante la década de los años setenta, que lo convertirían en el género de terror de la década, y una gran influencia para el futuro slasher norteamericano.
No sé qué me parece más asombroso del tándem formado por Ed Brubaker y Sean Phillips, si el hecho de que hayan sido capaces de encontrar un nicho en el que nadie pueda hacerles sombra y, acomodados en él, nos estén regalando obra maestra tras puñetera obra maestra o que, a cada nuevo proyecto en el que se embarcan, sepan reinventarse dentro de ese noir del que se han alzado como máximos valedores —¿acaso a ambos lados del Atlántico?—. De todas formas, ya me decante por una u otra opción, lo único que hacen afirmar ambas con tremenda contundencia es que el talento que derrochan los artistas es de un calibre tan sublime que uno ya puede estar seguro de que, por muy desproporcionada y gargantuesca que pueda ser la expectación ante su próximo proyecto, ellos van a responder con creces a todo anhelo que en él tengamos puesto.
Corroborando letra a letra la sentencia anterior, ‘Killed or Be Killed’ ha supuesto una de las lecturas más estimulantes y sorprendentes de este 2018. Y ya sólo con eso estaría todo dicho en cuanto a la imperiosa necesidad de que salgáis corriendo a vuestra tienda más cercana u, opción menos fatigosa, dejéis momentáneamente la lectura de estas líneas, os paséis por la página de Panini —o la de Amazon— y adquiráis a la mayor brevedad posible este primer recopilatorio que la editorial publica a través de su sello Evolution. Si no sois de los que os dejáis convencer por alabanzas y necesitáis un apoyo más justificado para vuestras compras, seguid leyendo.
Tras habernos llevado por los vericuetos del género en su ambientación más clásica en esos sendos magistrales ejemplos que son ‘Fatale’ y ‘The Fade Out’, Brubaker y Phillips cambian por completo de época y sitúan ‘Kill or Be Killed’ en una rabiosa actualidad que, al margen de ulteriores disquisiciones que ahora haremos, sirve al guionista para cargar las tintas de manera considerable en arremeter contra los poderes fácticos, la idiosincrasia de la sociedad yanqui o algunos de los peores males que aquejan a nuestro mundo. Y todo ello, envuelto en un entramado que alterna la suciedad del asfalto con cierta componente fantástica y que explicita todo lo anterior en una ruptura permanente de la cuarta pared, con Dylan, el protagonista, marcándose a lo largo de la colección una suerte de soliloquio que acerca a esta soberbia cabecera a ‘El crepúsculo de los dioses’ del enorme Billy Wilder.
Eso en cuanto a guión —y siento ser tan vago, pero no quiero desvelaros nada más para que las sorpresas constantes con las que Brubaker trufa el conjunto os pillen desprevenidos—, porque en lo que se refiere al trabajo de Phillips, sólo se me ocurre, así a bote pronto, un calificativo: WOW!!. Da igual lo que queramos analizar del dibujo, no importa si nos fijamos en la estructura, en la narrativa, en la caracterización de personajes o en el asombroso trabajo de ambientación —y si del color de Breitweiser hubiéramos de hablar, doble sería el gasto de saliva— lo que el británico derrocha aquí es un talento tan descomunal que, y reitero mi apreciación inicial, tachar a ‘Killed or Be Killed’ de algo menos que uno de los mejores cómics de 2018 sería un error de bulto por nuestra parte.
En Libros Prohibidos hemos reseñado ya varias de las publicaciones de Orciny Press y siempre nos han dejado sensaciones positivas. Muestra de ello es que en 2017 Bienvenidos al bizarro resultara finalista de los Premios Guillermo de Baskerville al mejor libro de relatos, y que para este año contemos con Combustible Lovecraft entre los nominados a la misma categoría. Aprovechando su visita a Madrid para una presentación, no podíamos perder la oportunidad de entrevistar a Hugo Camacho, editor y traductor de varias de las novelas que se encuentran en su catálogo, y a Francisco Jota-Pérez, autor (entre otras muchas cosas) de la sorprendente Teratoma y traductor de algunos de los relatos contenidos en Monstruos bizarros. La charla dio para que nos explicaran qué es eso del bizarro y de donde viene o para hablar de algunas de sus obras más destacadas; pero también para hablar de Twitter, de la moralidad o de la […]
McCall’s was a monthly American women’s magazine that enjoyed great popularity through much of the 20th century. Kim Marx-Kuczynski came across an interesting copy of a January 1958 issue. In that magazine, an article “129 ways to get a husband” caught her eye. She decided to share it, and it is every bit as good as you would expect.
Antonio Álvarez é o cuarto membro da dirección do Clínico de Santiago que abandona o cargo nos últimos meses. O Sergas atribúe a súa marcha a "motivos persoais" pero o persoal vincúlao ás problemáticas da área sanitaria e á xestión da xerente, Eloína Nüñez.
Un mes antes de su muerte la definió como la enfermedad de moda. Poco podía sospechar Guillaume Apollinaire que la fulminante gripe española le arrancaría la vida el 9 de noviembre de 1918, a las seis de la tarde. Las versiones difieren en función del protagonismo del narrador. Jean Cocteau y Blaise Cendrars estuvieron junto al finado hasta el último suspiro, mientras en la calle los transeúntes proferían muertes a otro Guillermo, el recién abdicado emperador de Alemania.
Tras saber la noticia Pablo Picasso se autorretrató como nunca antes lo había hecho, con una expresión de estupor bien consciente. Con el fallecimiento de Apollinaire terminaba su juventud gloriosa e iniciaba su etapa hacia los altares del arte del siglo XX. El adiós del poeta no tendría consecuencias para el mañana porque una legión de bardos parecía ansiosa por recoger el testigo y recorrer el camino no tanto desde el verso, sino desde la promoción personal para acaparar los focos. Breton, Soupault, Cocteau, Tzara y muchos otros estaban al acecho en la senda de convertir la palabra en imagen, de lucir la vanguardia en el sacrificio de la palabra. El entierro del gigante inauguraría los fastos de la promoción de uno mismo, de la que fue pionero con su estela iconoclasta.
Días antes del óbito Cendrars había acudido al ático del número 202 del Bulevar Saint-Germain recomendándole ingerir aceite de Harlem, un remedio medieval prohibido por el códex vaticano e infalible según sus percepciones. No lo tomó. De todos modos, su suerte estaba echada, como si antes de la fatídica fecha hubiera iniciado la pasarela de despedida, como si el tiempo venidero hubiese pensado de antemano en su exclusión porque los adalides previos a la guerra no contarían más una vez callaran las balas mensajeras del futuro.
El monstruo prematuro
Wilhem Albert Wlodzimierz Apolinary Kostrowitzcky luchó toda su existencia contra la encrucijada de su nacimiento en el verano romano de 1880. Basta leer la combinación de nombres y apellidos, mezclarla con su alba en la capital del mundo y sacar conclusiones de inadaptación espoleadas por su traslado a Francia a los seis años de edad. Para añadir más misterio a sus orígenes su padre lo abandonó y él mismo se encargó de jugar con las identidades del progenitor, que según el momento bien podía ser un cardenal o un soldado italiano.
Sólo sabemos con certeza que su madre era polaca. Más tarde el enfant terrible inventó su hipotética descendencia napoleónica. Como ven los ingredientes de la leyenda estaban servidos en la mesa de su fantasía a la búsqueda de configurar una personalidad única para escapar del misterioso pasado. Es posible que, en realidad, quisiera ocultar los claroscuros para crear una luz propia válida para la energía contenida en su cuerpo, enorme y disparatado como su mente, repleta de humor y vitalista incluso en las peores circunstancias.
Antes del éxito transitó por oficios de todo tipo y condición. Como Jules Laforgue fue preceptor de nobles en Alemania y trabajó en el campo económico mientras hacía sus primeros pinitos poéticos. En 1904 conoció a Max Jacob y Pablo Picasso. Su amistad con el español sería decisiva, hasta el punto que ambos deben entenderse como una unidad fundacional de la Modernidad del siglo XX. Desde esta perspectiva parece claro que Apollinaire jugó el papel de ideólogo y Picasso el de ejecutor de la misma mediante el Cubismo como lanzadera de todos los demás ismos con permiso de los 'fauves', quienes en 1905 dieron el pistoletazo de salida con la polémica del Salón de Otoño.
Nuestro protagonista jugó a caballo ganador desde una confianza ciega en su amigo, a quien idolatró a sabiendas que, mediante su papel de transmisor estético, como otrora intentara Baudelaire con Courbet y Manet, ganaría réditos para su apostolado poético contrario a los epígonos del Simbolismo, por entonces en boga como una mala resaca del Ochocientos.
Apollinaire fue un artista sin vejez y eso incrementó a posteriori el impacto de su actividad. En su caso el muere joven y deja un bonito cadáver se intercaló con una voluntad transgresora de quien entiende los límites de la moralidad vigente para voltearla como si se tratara de un pelele goyesco. En 1907 publicó con cubierta muda su novela erótica 'Las once mil vergas', a la que siguió en 1911 'Las hazañas de un joven Don Juan', editada no hace mucho en nuestro país por Barataria. Ese mismo año su vínculo con Picasso sufrió un leve resquebrajo ante el escándalo del robo de la Mona Lisa, otro episodio fundacional del Novecientos, entre otras cosas por la afluencia de visitantes al Louvre para ver el espacio dejado vacío por el lienzo desaparecido.
Más allá de esta anécdota la implicación del malagueño y el aún súbdito del Zar se debió a viejos tejemanejes, pues con anterioridad sí habían estado implicados en la sustracción de estatuillas ibéricas que ayudaron a la formulación del Cubismo. En un museo sin alarmas era fácil ocultar piezas en la gabardina y salir impune sin pitidos ni estridencias sonoras.
El episodio conllevó una semana de cárcel para Apollinaire y el bochorno picassiano de afirmar no conocer a su casi alma gemela, lo que no impidió una fácil reconciliación en su tarea de trastornar el orden establecido, algo que sólo consumarían por completo tras la Gran Guerra.
El nacionalismo del converso
Para entender su impacto basta con apreciar la serie de homenajes que le dedicaron sus coetáneos durante los dos primeros decenios de la pasada centuria. Chagall, De Chirico, De Zayas, Picasso, Cocteau, Marie Laurencin, el Douanier Rousseau y muchos otros le homenajearon con lienzos y dibujos. Era un mito viviente para un reducido círculo de happy few. Quizá en su imaginario estaba en otra dimensión. El ego del poeta, más ufano que nunca tras la salida al mercado de Alcools en 1913, era imparable, pero adolecía de carencias derivadas de su nula pertenencia geográfica. Para remediarlo el conflicto de 1914 fue el bálsamo ideal. Se enroló al ejército galo con la esperanza de conseguir la nacionalidad, siéndole concedida en 1916. Con ella se sintió menos huérfano y, como agradecimiento, desarrolló un nacionalismo cercano al credo de la Action Française de Charles Maurras, al que añadió una especie de obsesión con el catolicismo, en claro contraste con su antigua iconoclastia.
El 17 de marzo de 1916, justo una semana después de recibir la ciudadanía francesa, fue herido en la sien. Dos meses después fue trepanado y no tuvo más remedio que aguantar una larga convalecencia, bien aprovechada entre la publicación de sus cuentos en el volumen 'El poeta asesinado' y la puesta a punto de su compilación de caligramas, vocablo ideado por él mismo a partir de la contracción de caligrafía e ideograma. La intelectualidad progresista europea conocía esta supuesta innovación porque Apollinaire la presentó en revistas a lo largo del decenio sin decir, quizá ni siquiera lo sabía, que no era precursora de nada, pues en 1834 la revista Le Charivari había encabezado una de sus portadas con uno que parodiaba al Rey Louis-Philippe con forma de pera.
Esta apropiación tiene algo de justicia poética si se atiende que en 1917 inventó para el libreto de Parade el término surrealismo, más tarde adoptado sin ningún rubor por André Breton para denominar al último gran ismo de los tiempos gloriosos. Para concretar el neologismo Apollinaire gestó la obra teatral 'Les mamelles de Tirésias', que según su biógrafo Laurence Campa esconde un alegato a favor de políticas pronatalistas entre arengas antibelicistas y feministas.
Como pueden comprobar Apollinaire nunca dejará de brotar polémicas. En el otoño de su trayectoria parecía un ente antediluviano por haberse anticipado demasiado a lo venidero. Quizá tras la guerra hubiera sido un viejo juvenil, una rémora a considerar pese a no haber llegado a los cuarenta. La muerte le alcanzó en el instante justo. Dos días después todo un universo se desmoronaba para plantear nuevos horizontes de los que fue artífice entre el cálculo y el entusiasmo. Todos le reconocieron el coraje y sólo los más allegados continuaron la misión de reivindicarlo con una tumba en el Père-Lachaise cercana a la de Proust y una estatua de Picasso que figura en la iglesia de Saint-Germain-des-Prés desde 1958. Tras los fastos fúnebres reinó el silencio y la escabechina entre los diadocos de la Vanguardia para ocupar su puesto, vacante para siempre entre el exceso de demanda y la manifiesta incapacidad de los contendientes.
Erik Dobaño | A Coruña, 23 de novembro. Non hai que facer xuízos rápidos sobre esta xente. Son xente seria. Dous mozos levan un par de anos furando na rede social que vertebra o país virtual. Hipercastelanizada, hiperbanalizada. Furando e conseguindo abrir unha fiestra con luz (isto é, con miles de gústame). Orgullo Galego naceu no verán do 2016 e hoxe é a páxina de Facebook en galego, exclusivamente en galego, con maior impacto en Internet. Non é unha páxina profesional nin os seus creadores obteñen cartos con ela. Por algunha razón, funcionou; e segue funcionando. Eles din que aborrecen os anuncios de Gadis, que o seu é outra cousa. Un respecto.
Vostedes difunden fotografías de polbo á feira e pratos de cocido, do canon do Sil ou das Cíes. Son eses os seus contidos máis populares? Que os diferencia do estilo que Gadis impuxo na publicidade de ‘produtos’ do país?
De acordo, pódese dicir que hai certos contidos banais ou folclóricos. Non sabería moi ben como marcar a liña respecto ao que fai Gadis. Digamos que non adoitamos a poñer vídeos de Juan Pardo, pero non nos importa subir vídeos de grupos galegos que empezan, por exemplo: Tecor Societario ou Cuarta Xusta… pero tampouco pasa nada por subir a Juan Pardo, pero sempre en galego. Eu creo que este tipo de cousas, unha tapa de polbo, unha caña de cervexa, unha paisaxe mariña… son contidos inclusivos, que agregan, no sentido en que calquera pode sentirse identificado con eles. E todo o mundo sinte orgullo diso, non? É un orgullo compartido.
Cales son os contidos que producen máis impacto, máis interacción?
O máis visto son os vídeos; con moitísima diferencia. A Muiñeira de Chantada de Carlos Núñez cos Chieftains, un vídeo de YouTube de hai anos, é o número un. Compartímolo xa no 2016 e, a día de hoxe, tivo un alcance de 3,8 millóns de persoas e 2,5 millóns de reproducións. Despois hai outro, tamén vello, dun home que se salta unha peaxe na AP-9 como protesta. Ese recibiu milleiros de comentarios. Case todos a favor del, claro. E tivo un alcance de 1,3 millóns e 850.000 reproducións. Entre os que nos pasaron, entre os máis visto está o da queimada nunha formigoneira, do que descoñecemos a fonte, ese tivo 1,2 millóns de alcance e 850.000 reproducións.
E a parte dos vídeos?
As fotos dos lumes do 15 de outubro do 2017 e dos días seguinte. Aquilo foinos imposíbel de xestionar. Recibíamos centos de fotos e ducias de vídeos por día. Estabamos os dous meténdolle horas e non eramos capaces. Nesa semana subimos 11.000 seguidores, pero o mellor é que conseguimos unha taxa de engagement superior a La Voz de Galicia, que é a web galega de medios de comunicación con maior impacto. Pois neses días, nós tivemos un pico de 200.000 persoas e eles, de 116.000. E teño que dicir que agora mesmo só La Voz e o Faro nos superan en engagement semanal.
Cales son os seus números a día de hoxe?
Hoxe [a entrevista celébrase o 15 de novembro], a páxina rexistra 149.199 gústame e 156.000 seguidores [este venres, 23 de novembro, xa teñen 149.700 gústame e 157.200 seguidores]. E acabamos de abrir conta en Instagram e xa imos polos 6.600 seguidores [7.200, este venres].
Xa alcanzaron as cifras que querían?
O obxectivo inicial era crear unha páxina en Facebook que puidera chegar aos 10.000 seguidores para difundir contidos políticos progresistas e de actualidade a favor do país. Pero o crecemento foi exponencial. No primeiro mes xa cumpriramos o obxectivo. E rematamos o primeiro ano con 80.000 seguidores.
Que estratexia seguiron?
Empezamos vendo outras páxinas que soben contidos de gastronomía, musicais ou paisaxísticos. Participamos en grupos de Facebook que falan de Galiza, en catro ou cinco grupos. Pero nós fixémola en galego por ir a favor do idioma. Pode parecer unha contradición ir a favor do país e do idioma e subir certo tipo de contidos. Pero o que teñen estes contidos tópicos é que funcionan como agregadores. Son aceptados por todo o mundo. Ao principio apostamos directamente pola gastronomía, a musica e as paisaxes. Desde sempre seguimos páxinas como as de Turismo de Galicia ou Descubrir Galicia. Pero agora mesmo facemos un mix e tamén adquiren relevancia outros contidos.
Con que peso?
Digamos que un 30% dos contidos son cousas de cultura, patrimonio, música, memoria; outro 30% son temas da axenda mediática; outro 30%, ese tipo de contidos agregadores… rollo Gadis; e por último, un 10% de humor… De política partidaria, cero. Estamos tendo éxito con material que non se pode considerar directamente agregador, por exemplo, o vídeo do home saltándose a peaxe, ou todo o que se refire á loita contra a mina de Touro, que son xente que nos pasa por privado todo o que van lanzando á rede.
O creador coruñés de Orgullo Galego, durante a entrevista.
De que fontes se alimenta Orgullo Galego?
Fundamentalmente de tres: envíos por privado, os medios de comunicación convencionais, e os contidos que alguén comparte directamente a través de Facebook e que podemos replicar. Polos fíos privados, ademais de información de Touro e doutras loitas, recibimos proxectos persoais para que difundamos e aí temos unha especial sensibilidade. E o fío privado tamén é unha canle para as achegas en resposta a cousas que publicamos. Lanzamos un vídeo sobre o estado da N550 Lugo-Ourense e empezamos a recibir ducias de fotografías. Sempre citamos a procedencia, se a sabemos.
Como anda de calidade a rede en galego?
Hai cousas moi boas, polo menos para nós. No ámbito do humor, teñen moito éxito o que fan en Canto Ghalpón [@CantoGhalpon, 43.000 seguidores], en Forocarros [@forocarros, 1.700 seguidores] ou Voute esnaquizar miñoca [@vouteesnaquizarminhoca, 75.000 gústame]. Son os tres que máis replicamos. Ademais de difundir as viñetas de Davila, claro. Tamén outras páxinas con certo ton humorístico, como Nós os galegos [@Nos.os.galegos, 99.000 seguidores].
Facebook ofrece ferramentas para coñecer o público, como é o seu?
O 80% do tráfico vén de Galiza, o 20% do Estado. Temos algo de Arxentina, Portugal, Brasil… Nós utilizamos a norma oficial do galego, pero non rexeitamos contidos en reintegrado. O noso público maioritario son mulleres, nos grupos de 35 e 54 anos.
Dado o éxito da páxina, xa recibiron algunha oferta para actuar como ‘influencers’?
Ningunha empresa nos chamou aínda para falar, e iso que temos moita máis difusión que moitas das páxinas corporativas de empresas que, obxectivamente, poderían estar interesadas en promocionarse a través de Orgullo Galego.
Como interpreta iso?
Internet en Galiza está completamente castelanizada. Nin unha soa empresa ten toda a súa comunicación web en galego. O que fan Abanca, Estrella ou Gadis é cara á galería. Están o Dépor e o Celta, que si fan unha labor moi importante. Nós queremos contribuír a vertebrar o país sen sectarismos. Pensamos que o que se fai desde a comunicación de Gadis ou Abanca con certos símbolos é lanzar mensaxes contraditorias.
Pero iso é facer política?
Non facemos política partidaria, aínda que hai quen nos identifica con En Marea ou co Bloque, mesmo con Podemos. Basicamente o que queremos é difundir as potencialidades do país, denunciar as inxustizas que se están cometendo e promover certos debates. Non somos nada en comparación con outros galegos que triunfan nas redes, pero en castelán. Está o caso de Wismichu, un youtuber que é da Coruña e que cada vez que sube un vídeo ten 5 millóns de visitas. Os influencers galegos nas redes traballan en castelán. Hai youtubers en galego, claro, por exemplo Brais Doval. É hai webs con presenza en Facebook que son moi boas: GCiencia, GZmúsica e Historia de Galicia. Ou en YouTube, como GzVideos. Pero todos os proxectos en galegos son pequenos. Son iniciativas individuais.
Como está o galego na rede?
Disque o galego é falado polo 40% da poboación, na rede estamos moi por baixo desa porcentaxe. O galego está peor nas redes que na rúa. Mais non todo está perdido, as portas da lusofonía están abertas e temos que aproveitalas. Nós entendémolos e eles enténdennos.
O entrevistado
Orgullo Galego
Páxina en Facebook que desde 2016 publica todo tipo de contidos informativos sobre cousas do país. Xestiónana dous mozos que polo momento prefiren conservar o anonimato.
Lidia Senra fai un repaso da súa actividade nas instuticións europeas, confesa certo desapego da UE, pero di que a esquerda non pode abandonar o Parlamento Europeo.
Ricard de Vargas advirte que non haberá referendo porque as elites entenden Catalunya como unha propiedade do Estado e o que toca é a resistencia pasiva.
Regalo del cielo para unos, plaga bíblica para otros, La Tagliatella es una de las cadenas de restauración que se ha expandido con más virulencia por España en esta década. Su comida se sirve en más de 200 locales de decoración italokitsch, con un reclamo tan básico como efectivo: pasta, pizza y unos pocos platos más en raciones generosas a precios medianos. En las últimas semanas, la cadena ha ocupado titulares por motivos poco culinarios, como su voraz apetito empresarial, un brote de hepatitis A en uno de sus locales en Alicante y un incendio en otro de Barcelona. Pero lo que nos preguntamos hoy es si su propuesta tiene algo que ver con la verdadera comida italiana, o si por el contrario, estamos ante un producto tan auténtico como el foro romano del Cesars Palace de Las Vegas.
"A historia recente de España está totalmente vinculada ao territorio do Rif"
ENTREVISTA | Youssef Ouled
Facebook
Twitter
Google+
WhatsApp
Telegram
Email
Laura R. Cuba | Compostela | 23 de novembro. Un vendedor de 31 anos ve como a policía requisa a súa mercancía. Os axentes tiran todo o peixe espada nun camión de lixo. Desesperado, o home entra dentro da maquinaria intentando recuperala. Alguén activa o mecanismo con el dentro. Mouhcine Fikri morre triturado nunha madrugada de outubro de 2016. Após a traxedia, o pabío prende no Rif. Un pobo muda o medo pola raiba. A “hogra” toma corpo en miles de persoas a se manifestaren contra as políticas do Majzén, contra a militarización do territorio desde 1958 e contra unha historia de represión que vai case cen anos atrás no tempo, co bombardeo de armas químicas á poboación civil. Como Fikri, Youssef Ouled (1993) é tamén rifeño. Residente en Madrid, o xornalista traballa cubrindo as mobilizacións que (re)avivaron en 2016 e entrevistando os integrantes da Hirak. Os membros deste movemento popular rifeño levan anos a sufrir a represión de Rabat, con sentencias de até 20 anos de prisión.
BREVE GLOSARIO DE TERMOS
Majzén: En árabe, “almacén”. O termo designa a oligarquía marroquí composta polo Rei, a familia deste, os altos mandos do exército e das forzas de seguridade, así como grandes empresarios e líderes tribais. Este grupo constitúe “o goberno nas sombras”, o veradeiro poder fáctido do Estado.
Hogra: Palabra usada polo pobo marroquí para definir o sentimento de carraxe pola inxustiza ou represión sufrida en carne propia.
Hirak: Movemento popular de protesta do Rif que naceu en outubro de 2016 con motivo da morte do peixeiro Mohcine Fikri. As súas demandas pasan pola desmilitarización do territorio e o aumento do investimento público no Rif. Ao longo dos anos sofreu a represión do Estado marroquí.
A maioría da sociedade española apenas coñece o conflito do Rif. O sistema educativo apréndenos sobre ‘o desastre de Annual’ e non afonda moito máis. Cal cres que é o estado de consciencia xeral sobre o tema?
Que che vou dicir, eu crieime aquí e a historia do Rif descoñecina durante os anos que estiven a educarme e formarme no sistema educativo español. Para o sistema educativo español, o Rif é unha cuestión menor a pesares da transcendencia que tivo, da gravidade dos feitos e da responsabilidade histórica do Estado español sobre o noso territorio, ao que mesmo chegou a bombardear con gases tóxicos. É unha realidade descoñecida a pesares de que apenas pasaron 90 anos desde os bombardeos. Creo que é unha desmemoria histórica moi interesada. Non interesa que se coñezan por diversas cuestións. Non esquezamos o que pasou en España durante o golpe de Primo de Rivera e durante o golpe franquista. Foron golpes de Estado por militares africanistas. Non se entendería o que aconteceu sen esa ocupación do territorio rifeño, onde fixeron carreira militar e onde aprenderon as tácticas militares que logo utilizaron contra o goberno da República. A situación de colonización do norte de Marrocos por parte de España foi a que determinou o que pasou despois no Estado español. A carreira militar de Franco, a crise de Estado provocada pola guerrilla rifeña que levou foi ao golpe de Estado de Primo de Rivera, a semana tráxica de Barcelona… É dicir, a historia recente do Estado español está totalmente vinculada ao territorio do Rif, e iso é algo que se descoñece. E para máis mostra, un botón. Fai catro anos cursaba Xornalismo e nunha materia de Historia de España estudabamos desde a Restauración borbónica até o período democrático. O profesor obviou o tema relativo á resistencia rifeña e á ocupación colonial porque lle pareceu que era intranscendente. De feito, cando tocou falar de Abd el-Karim El-Jattabi –líder da resistencia rifeña– limitouse a dicir que era un “vendido” que traballara para España, que cando o pillaron conspirando con Alemaña foi preso e que ao intentar fugarse da cadea quedou coxo, polo que decidiu “unir a guerrilla para loitar contra os españois”. Ou sexa, para que vexas o nivel de importancia que se lle dá. Mesmo nunha materia de nivel universitario fálase de alguén tan transcendental e importante como Abd el-Karim El-Jattabi desde esta burla e esta manipulación simplificada da historia.
Manifestación en Alhucemas, no 2017. Imaxe: @anticapitalistes / Esquerra Anticapitalista.
Uns capítulos tráxicos desta colonización sanguenta son os ataques con armas químicas.
Toda ocupación é sanguenta cando hai resistencia da poboación que se nega a perder a súa autonomía e a súa independencia. Ao principio, España tiña ou quería ter unha política colonial baseada en civilizar a poboación rifeña. Xa o fixeron na primeira guerra de África, a principios do século XIX, cando Marrocos perdera toda a súa autonomía económica e política a mans de Gran Bretaña, Francia e España. Cando ven que a poboación rifeña comeza a resistirse e a organizarse, o Estado español comeza “a pacificación”, que non é outra cousa que a utilización da forza armada para pacificar as zonas que eles consideraban que estaban a resistir. Por iso foi sanguenta, porque había unha poboación que se resistía a perder a súa forma de vida e a súa independencia económica. Ademais, a ocupación colonial sempre ten un fin que é o incremento e o beneficio económico da potencia ocupante.
Que evidencias e secuelas ficaron disto?
Creo que hai que falar con máis frecuencia historia colonial deste Estado, porque un dos fitos máis grande son os bombardeos químicos cos que o Estado español quixo civilizar o Rif. Isto dino até o xornais da época. Teño recortes de xornais de 1919 e 1920 onde, por exemplo, o ABC ten columnas cuestionando por que non van usar armamento químico contra a poboación, se é unha vantaxe a aproveitar. Non esquezamos que era un armamento prohibido por Versalles e polos protocolo de Xenebra. Como se chega a esa situación? Coa recuperación dos terreos por parte de Abd el-Karim El-Jattabi cando organizou os diferentes poboados rifeños e foron expulsando os españois, recuperando terreo para a poboación indíxenas. Isto comeza a partires de xullo de 1921, cando se proclama a República do Rif. Nese momento aínda gobernaba Alfonso XIII, que é quen decide bombardear os responsábeis da matanza de Annual. Como se fai? Pois co apoio francés e con enxeñeiros alemáns, que son os que desenvolven ese armamento para o Estado español. Gaseouse principalmente a poboación civil. Se non lembro mal foi con fosgeno, cloro, bifosgeno, e a máis coñecida foi a iperita, o gas mostaza. É dicir, España foi unha das primeiras potencias en utilizar armas químicas contra a poboación civil. Isto cando o contas, a xente fica sorprendida porque non o sabe.
“España foi unha das primeiras potencias en utilizar armas químicas contra a poboación civil. Fixo no Rif a partires de 1921. En 1924 e 1925 bombardéase estratexicamente. E non á guerrilla rifeña agochada nas montañas, senón en mercados e poboados”
Eses bombardeos foron sistemáticos para acabar coa loita independentista, independentista en termos de colonización. É un crime contra a humanidade e así foi recollido por diferentes investigadores. En 1924 e 1925 bombardéase estratexicamente. E non á guerrilla rifeña agochada nas montañas, senón en mercados e poboados. Hai unha investigación de María Rosa de Madariaga na que fala de como Ignacio Hidalgo Cisneros presume na súa autobiografía de ter sido unha das persoas protagonistas en lanzar 100 quilos de gas mostaza desde o seu avión no verán de 1924.
A poboación rifeña segue a sufrir as consecuencias destes bombardeos?
Si. En 2005, a asociación para a Defensa das Vítimas da guerra do Rif explicaba que eses bombardeos aínda tiñan efectos porque había un elevado número de poboación no Rif que padecía cancro. Isto non se puido estudar directamente, non hai estudos que establezan unha causa directa, sobre todo pola cantidade de tempo que pasou e polo interese político dos réximes marroquís e españois. Hai estudos, aínda así, que permiten ver o número de casos de cancro que ten Marrocos. Un estudo de 2015 demostra que 80% dos adultos e 50% das crianzas enfermas de cancro que atendía o Hospital Oncolóxico de Rabat proceden do Rif. Non é unha casualidade. Por iso, indo á actualidade, unha das demandas do movemento popular rifeño que naceu a raíz da morte de Mouhcine Fikri é a construción de hospitais oncolóxicos porque, aínda que din que hai un, este non dispón do material necesario para satisfacer as necesidades máis básicas das persoas doentes. Vemos, pois, que hai unha historia e hai un presente. E o presente é que a maioría da poboación que ten cancro en Marrocos é rifeña.
Ademais dos casos de cancro, que outras estimacións foron feitas relativas a outras secuelas?
Hai un documental moi bo chamado Arrhash, de Tarik El Idrissiutras e Javier Rada. Este xornalista rifeño entrevista superviventes deses bombardeos. Algúns deles ficaron cegos, outros teñen a pel queimada… Consecuencias físicas e moi visíbeis deses bombardeos que, case oitenta anos despois, aínda seguen tendo os fillos que sufriron eses bombardeos. Ou aínda hai mananciais contaminados que afectaron a descendencia.
Policías nas rúas durante as protestas do ano pasado. Foto Amnistía Internacional. A imaxe do cabeceiro é dunha manifestación en París, onde aparece unha muller portando unha pancarta esixindo a liberdade de Nasser Zafzafi. A foto é do propio Youssef Ouled.
Este ano o deputado de ERC Joan Tardà volvía insistir no Congreso sobre a responsabilidade do Estado español perante os crimes de guerra contra o Rif. Que movemento ou actitude institucional cres que existe desde o goberno español de cara ao conflito?
Joan Tardà fixo un pronunciamento moi loábel sobre a causa rifeña no Parlamento, chegando a amosar a bandeira amazigh. O máis importante é que no ano 2007, se non lembro mal, ERC presentou unha moción para que se recoñeceran os gases químicos e se pedise perdón por iso. Tanto PP como PSOE botaron atrás a moción e impediron que seguira para adiante. Respecto o inmobilismo… Eu creo que o Estado español si se moveu, tanto con Rajoy como con Pedro Sánchez. Atreveríame mesmo a dicir que Rajoy era máis intelixente do que é Pedro Sánchez. O goberno de Rajoy evitaba falar da cuestión rifeña. Non obstante, o PSOE fíxoo directamente pola cuestión da fronteira e pola chegada dos exiliados. Entón, o Estado si se moveu. A primeira declaración que se fixo desde o goberno de Rajoy, despois de meses de manifestacións e despois de toda a represión, foi a de apoiar as políticas levadas a cabo por Rabat. Dicía que cada país ten a súa forma de regular os seus conflitos, a pesares de que había unha causa xusta e que se estaba a usar toda a forza do seu Estado contra poboación pacífica. Porque as manifestacións son pacíficas desde o seu inicio. Con este apoio o que se está a dicir é que as políticas de empobrecemento, de falta de oportunidades e de falta de expresión son apoiadas desde España. Para que nos imos enganar, a España benefícialle ese fluxo migratorio que está constantemente enriquecendo as súas arcas. A inmigración é un beneficio para o Estado español.
“As políticas de empobrecemento, de falta de oportunidades e de falta de expresión son apoiadas desde España. Para que nos imos enganar, a España benefícialle ese fluxo migratorio que está constantemente enriquecendo as súas arcas”
E co actual goberno de Pedro Sánchez?
O movemento rifeño foi por fases. A morte de Fikri é o inicio, a fase de organización, a fase das protestas e concentracións, a fase de represión e a fase de encarceramento. Claro, a Pedro Sánchez colleuno a última fase, que estaba unida á da represión e persecución política. É dicir, as persoas integrantes do movemento rifeño foron e están sendo perseguidos polas súas ideas políticas. Moitas aproveitan a inmigración para chegar a España e pedir asilo político. Hai unha cantidade enorme de rifeños que foxen pola represión política e a persecución, e o goberno de Sánchez, a través da súa Secretaria de Inmigracións dilles que o que van facer é “resolver coa maior rapidez as peticións de asilo rifeñas porque Marrocos non é un país que persiga polas ideas”. Iso é o que fai o goberno de España na actualidade. Había que dicirlles que lles digan iso a quen está preso nas cadeas, que a día de hoxe seguen xulgando. Ou que llo digan aos centenares de exiliados rifeños que están en España e que deixaron atrás amizades e familiares e agora mesmo están atrapados no sistema de asilo español, que é lamentábel e fai augas por todos lados.
Hai unha cantidade enorme de rifeños que foxen pola represión política e a persecución, e o goberno de Sánchez dilles que vai “resolver coa maior rapidez as peticións de asilo rifeñas porque Marrocos non é un país que persiga polas ideas”.
Eu non catalogaría como inmobilismo a actitude do Estado español. Ao contrario, o Estado español mobilizouse ao máximo para mellorar relacións por un lado e, por outro, para que todo siga igual. Mellorar relacións en materia de inmigración, quero dicir. Recentemente aprobouse unha axuda económica por parte de Europa a Marrocos. E quen fixo presión para esa axuda, para reforzar as fronteiras asasinas desta Europa fortaleza foi España. E non quixera deixar de sinalar que hai certas formacións políticas de esquerdas -como Podemos en Andalucía- que piden que se investigue o diñeiro que se destina aos proxectos de cooperación internacional con Marrocos, porque teñen unha serie de cláusulas que se basean no incumprimento dos dereitos humanos. E cónstame tamén que moitos Concellos ao longo do Estado español fixeron pronunciamentos ao favor das demandas socioeconómicas do pobo rifeño e, tamén, da liberación dos presos rifeños que, cónstame, son as mesmas demandas de todo Marrocos.
Desde o Rif, como se vive isto? Coas numerosas condenas, o fluxo migratorio para escapar da represión… que paisaxe se presenta ante a xente que vive alí?
Isto pódese responder moi rapidamente porque a única vía que utilizou o Majzén é a represión. Durante un tempo, permitiuse que o movemento se organizara, que protestara… Porque eran protestas pacíficas onde non podían facer nada. Agora vemos nos xuízos que desde este mesmo principio xa se lles estaba a investigar, xa se lles estaba a escoitar ilegalmente e sen ningunha xustificación porque xa se teñen utilizado esas probas en xuízo. A moitas persoas tíñanlles pinchado daquela o teléfono baixo a escusa de que estaban “atentando contra a seguridade interna do Estado” por organizar un movemento de protesta. Isto tamén o puidemos ver en marzo de 2017. O goberno de Marrocos recoñece por primeira vez a lexitimidade das protestas no Rif. E, mentres que pola mañá recoñece isto, a continuación di que hai persoas que se están a aproveitar disto e á tarde envía 20.000 unidades de policías militares a Alhucemas, que é a cidade epicentro das manifestacións, onde matan a Fikri. Isto pasou no primeiro trimestre de 2017. A única política que desenvolveu desde aquela até a actualidade foi a da represión e a de encausar mediante acusacións irrisorias. Hai condenas de tres anos de cárcere por acudir a unha manifestación sen permiso, hai tamén xornalistas na cadea porque se amparan nunha suposta lei de Marrocos segundo a cal para ser xornalista precisas un permiso. E por isto hai xornalistas que levan dous anos encarcerados. Son persoas sen as cales sería imposíbel saber que estaba a pasar no Rif, porque foi grazas á súa difusión en directo que puidemos ver, escoitar e sentir todo o que estaba a pasar alí.
“A única política é a da represión, encausamento e encarceramento a quen non estaban máis que pedindo melloras socioeconómicas. Isto acabou por desmembrar as mobilizacións. As penas de cárcere foron e son tan duras que xa ninguén quere estar aí”
A única política, logo, é a da represión, encausamento e encarceramento a quen non estaban máis que pedindo melloras socioeconómicas. Isto acabou por desmembrar as mobilizacións e arrincar as esperanzas á poboación rifeña, porque as penas de cárcere foron e son tan duras que xa ninguén quere estar aí. Na actualidade, porén, igual que se aprendeu de mobilizacións anteriores, eu creo que o pobo de Marrocos aprendeu da loita do pobo rifeño e agora mesmo hai unha serie de manifestacións por todo o Estado que son esperanzadoras porque tanto se sae a protestar pola escaseza de auga do Sur como sae a protestar toda a comunidade educativa porque se muda o fuso horario e iso aféctalles. Xa non se ve esa inactividade e ese medo que había antes. Non quero tampouco atribuírllo ao movemento rifeño completamente, mais si que foi un punto de inflexión, e penso que os resultados vanse ver.
Perante esta represión e tomando o pulso da poboación rifeña, a súa reacción foi entón de medo ou de acción?
O Rif ten unha historia propia. Ten unha historia de resistencia anticolonial, de resistencia ao Majzén. As súas demandas son moi básicas. Están a pedir que se acabe cunha militarización que dura desde 1958. Non debemos esquecer que nese ano, o defunto pai do actual monarca bombardeou con napalm a poboación rifeña e deixou miles de mortos. Está a pedirse tamén a construción de industria, a creación de oportunidades laborais, centros hospitalarios e educativos ben equipados… Son cuestións fundamentais e necesarias para a súa supervivencia. Isto é o que lles fixo perder todo o seu medo. Tamén ese clima de opresión, a “hogra”. A “hogra” é esa sensación de opresión, de ter que ir a un hospital e ter que pagar corruptamente porque o funcionario diche que se non lle pagas, non te atende. De ter que ir ao comisaría e o mesmo. De saír á rúa e que che pase o mesmo. En Marrocos, todo iso se resume na palabra “hogra”. É algo que leva cargando a poboación rifeña moitísimos anos sobre as súas costas. A morte de Fikri fíxolles perder o medo porque todos eran Fikri, calquera podía ter sido el. A situación, a vida que levaba Fikri era a mesma que leva toda a poboación rifeña que vive alí. Coa represión, os encarceramento e as persecucións acabaron de minar a fortaleza do pobo rifeño. E agora, que lles queda? Pois quédalle unha saída, por mar, porque a migración cara o interior xa aconteceu durante todos estes anos pasados e quen se beneficiou delas, novamente, foron empresas europeas e marroquís, que empregan poboación rifeña por dous pesos. E a saída por mar xa temos visto. Marrocos adícase a disparar as pateras e quen paga esas balas é Europa. Afortunadamente, o que che dicía, é que en Marrocos hai un cambio a longo prazo, porque o que pasou é que o medo foi mudado pola raiba, unha raiba lexítima. E, de forma moi intelixente, a raiba pola morte de Fikri foi canalizada cara a un pacifismo que construíu todo un movemento durante meses que acaba de poñer en xaque a todo o Majzén. Houbo unha situación de crise política, Mohamed VI fulminou sete ministros polo que está a acontecer no Rif. Ese poder popular foi visto polo pobo de Marrocos. Iso é o máis importante, a forma na que se está a canalizar toda esa raiba e non se garda para dentro.
“A raiba pola morte de Fikri foi canalizada cara a un pacifismo que construíu todo un movemento durante meses que acaba de poñer en xaque a todo o Majzén. Houbo unha situación de crise política, Mohamed VI fulminou sete ministros polo que está a acontecer no Rif”
De cara ao futuro, que valoración fas relativa ao aumento de presión popular e política? Es optimista?
Para nada. Só hai que ler a historia de Marrocos, con Marrocos non se pode ser optimista, e moito menos coas cuestións xudicializadas. O que pasou coa cuestión rifeña é que se cargou nun ano toda a fachada que Marrocos estaba a crear sobre un país supostamente democrático. Todo o que Mohamed VI tratou de construír coa súa chegada ao trono a principios de século, o pobo rifeño cargouse todo iso en cuestión de meses. Volveuse falar de ditadura, dos ‘anos de chumbo’ do seu pai, que foi responsábel durante 40 anos de matanzas selectivas e represión. O pobo rifeño lembra moi ben a década dos 80, cando a poboación de diferentes partes de Marrocos saíron a protestar porque o FMI e o Banco Mundial esixiron que se recortara máis a unha poboación á que xa se castigara, e o pobo saíu á rúa e a maior represión volveuse dar no Rif. Alí os tanques e metralla foron a resposta a outras demandas lexítimas.
O entrevistado
Youssef M. Ouled
Alhucemas, 1993. Xornalista rifeño residente en Madrid. Activista contra o racismo. Traballou cubrindo as mobilizacións do Rif e entrevistando integrantes do Hirak para diferentes medios de comunicación.
Apúntate ao boletín!
Recibe o noso Boletín cada 15 días cunha selección das nosas historias e outras recomendacións
Alhucemas, 1993. Xornalista rifeño residente en Madrid. Activista contra o racismo. Traballou cubrindo as mobilizacións do Rif e entrevistando integrantes do Hirak para diferentes medios de comunicación.
Esta segunda feira, Villares resumiu o confronto nestes termos: "Un modelo que sexa plenamente soberano, no sentido de que son os inscritos os que deciden o rumo político de En Marea ou un proxecto que teña dependencias de espazos políticos que sexan externos á Marea".
E nesa dirección Villares —que fixo estas declaracións nunha conferencia de imprensa realizada en Lugo— carga basicamente contra Podemos, a forza política con máis efectivos (persoas inscritas) e, portanto, con máis capacidade para desequilibrar a votación, prevista entre o 1 e o 3 de decembro.
Villares reprochou ao recén eleito secretario xeral de Podemos Galicia, Antón Gómez Reino, a súa ausencia no último plenario de En Marea e a súa declarada vontade de outorgar un rol relevante á formación morada dentro da confluencia. "Non debe ser un partido o que ocupe a centralidade, son as persoas as que teñen que ocupar a centralidade", enfatiza o candidato á reelección.
"Sería bon que o secretario xeral de Podemos en Galiza o tome en conta. Quen ten que decidir todo na Marea son as persoas. Persoas que por suposto poden estar afiliadas a un ou outro partido e iso é unha 'sumatoria'. Por iso son tan importantes os debates que facemos e por iso é tan importante vir aos plenarios, algo que non fixo o secretario xeral de Podemos en Galiza", dixo Villares.
Villares, a Podemos Galicia: "Non debe ser un partido o que ocupe a centralidade, son as persoas as que teñen que ocupar a centralidade"
Por súa parte, o parlamentar no Pazo do Hórreo e militante do sector errejonista de Podemos Marcos Cal declinou esta mesma segunda feira "entrar" en avaliacións sobre se o proceso das primarias vai ser tutelado pola formación liderada por Pablo Iglesias. Defendeu traballar "en positivo" e puxo en destaque que agora son as persoas inscritas —por volta de 4.400— as que "teñen que decidir".
O deputado pronunciouse nestes termos ao ser interpelado polos meios durante unha conferencia de imprensa no Pazo do Hórrreo convocada para dar a coñecer medidas de En Marea de combate contra a violencia machista.
Cal fai parte da lista Entre todos En Marea, a fórmula cristalizada polo sector crítico para tomar o poder orgánico na confluencia e que encabeza o ex deputado no Congreso David Bruzos. O seu núcleo básico é a Mesa da Confluencia, a nai nodriza en que navegan Podemos, Esquerda Unida e a Anova oficial e cuxo referente é Martiño Noriega, visto na contorna de Villares como un dirixente con ambicións de ser o cartaz do partido instrumental nas eleccións galegas de 2020.
Paula Quinteiro apoia a lista liderada por David Bruzos por que, segundo dixo, integra a "maior parte" das marés municipalistas
Presente na mesma conferencia de imprensa, a deputada Paula Quinteiro, tamén de Podemos, en concreto da corrente Anti-Capitalista, expresou tamén o seu apoio á candidatura de Bruzos, que ve como "moi plural" por integrar a "maior parte" das marés municipalistas.
Quinteiro foi protagonista dun polémico affaire —viuse envolvida nun incidente nocturno coa policía local compostelá— que resultou na súa petición de demisión, non aceptada, por parte da dirección encabezada por Luís Villares.
A cuestión saldouse cunha consulta á militancia de En Marea, que abrumadoramente se inclinou a favor da demisión de Quinteiro. Esta non se sentiu vinculada ao referendo por considerar que non rexistou unha participación suficientemente representativa da vontade das bases.
El portavoz parlamentario de En Marea, Luís Villares, aseguró este lunes que el proceso de primarias que está a punto de abrirse en la formación es "muy ilusionante", porque "es cierto que hay una confrontación de modelos" y su candidatura defiende que sean "las personas" y "no los partidos", como Podemos, "los que marquen la línea política" del espacio de confluencia.
Villares hizo estas declaraciones en Lugo, a donde viajó para presentar las enmiendas por valor de 11 millones de euros a los presupuestos de la Xunta de Galicia que defenderá su grupo para esta provincia. "Desde esta candidatura estamos convencidas de que la pulsión mayoritaria es que todas las personas tienen que ser protagonistas del rumbo político de En Marea", aseguró sobre el proceso interno de su formación.
A su juicio, se trata de que "todas, a título individual, puedan participar en eso", de modo que "no sean las directrices de las direcciones" de los partidos políticos "las que construyan el proyecto desde fuera". "Creo que esa es la principal confrontación de modelos", añadió Villares, porque precisamente el secretario general de Podemos Galicia reclamaba un papel "especial" para la formación que lidera, cuando su candidatura mantiene que "quienes tienen que tener la centralidad" son "las personas y no un partido".
"Sería bueno que el secretario general de Podemos lo tuviese en cuenta", añadió, y "por eso es tan importante venir a los plenarios, algo que no hizo, porque es donde se construyen los discursos políticos". "Reivindicamos que sean las personas y no los partidos los que marquen las líneas políticas de En Marea", reiteró.
O seguimento dos paros parciais mantense no 80%. A Corporación pasou de negarse a debater sobre contidos propios a ofrecer media hora máis diaria, aínda que rexeita tratar sobre o tipo de contidos e descarta tamén recuperar as desconexións locais ou o 'Diario Cultural' na radio.
In a bizarre turn of events, 29-year-old Cassie Speller seems to have started recording an Instagram story of her own face without having made any plans of what to say?
The video was first posted at 1pm on Saturday from Cassie’s apartment in Brooklyn. Viewers of the Insta story describe Cassie’s apparent loss for words as her shaky iPhone video is determinedly trained on her own face, as she sputtered “ummms” for a full minute?
“I watched it,” says Cassie’s friend, Jordan Walters. “Usually people have some kind of reason for an Insta story or a plan going into those things. Cassie apparently didn’t?”
The video lingers on Cassie’s face as she looks around the room, clearly attempting to draw some kind of inspiration from her surroundings.
“So…” begins Cassie in the following story, followed by a long pause. “Um, yeah. Like, I’m just here… In my apartment. And like, yeah, not much is going on…”
The video continues on as Cassie struggles to come up with something of interest to report. She bounces around a few ideas of things to talk about, without ever really landing on something concrete.
Friends and family are reportedly perplexed as to why she would bother to post this?
“What I don’t get is why you would hit record if you didn’t have something you wanted to say,” says Cassie’s friend, Tom Beverly. “At least a general kind of subject you might want to riff on. Cassie didn’t have anything going on. She starts reviewing her apartment’s drapes at one point.”
Though the content of the video was clearly unplanned, Cassie obviously chose to take the time to post it to her story, with the pink, glowy filter.
Though Cassie’s impromptu recording may be baffling to some, other followers of her feed are inspired by her lack of self-editing.
“I think it’s great,” says Cassie’s former co-worker, Adrienne Barnes. “I overthink everything. I wish I had the courage to just hit record and broadcast whatever pops into my head.”
Though the video has since disappeared from her feed, friends and family believe the possibility of future improvised stories from Cassie is just like, going to continue happening like nothing is weird about it?
“We’ll see more of these,” Jordan tells us. “She got like, 900 views on that last one. Now we’re all complicit in this.”
El Club Pecados La Chabola ha rescatado una manida polémica a causa de un cartel promocional que está siendo difundido a través de WhatsApp estos días. En la imagen, el local de alterne –ubicado en la carretera de Ordes a Santiago– se vende como una Guardería de maridos que vendría a poner solución a lo "pesado" y "molesto" que puede llegar a ponerse un hombre en su domicilio familiar, lo que ha despertado críticas por el mal gusto de este enfoque, manifiestamente machista.
Bajo la premisa de "necesitar un respiro", el marido en cuestión solo tendría que acudir al local y ser "recogido" a la mañana siguiente, según expresa la polémica imagen. Acompañando los textos, se puede ver la foto de una mujer que, siempre según el cartel, haría de "niñera".
ANTECEDENTES. No se puede decir que el asunto sea nuevo, pues son múltiples los ejemplos de imágenes similares con las que los clubs de alterne se publicitan desde diferentes plataformas, no dejando indiferente a nadie.
El pasado mes de octubre, sin ir más lejos, se generó una amplia polémica en Outeiro de Rei por la publicidad de uno de estos locales en el campo de fútbol del municipio, algo que fue denunciado por diversos partidos políticos.
Miembros del BNG, en el campo de Outeiro de Rei ante el polémico cartel (segundo por la izquierda). EP
Además, en O Ceao, un cartel en el que se dejaba entrever las bondades de un plan que juntaba cena y prostitutas también desató el enfado de las agrupaciones políticas y numerosos vecinos de la zona.
Pero no todo ocurre en Galicia. Si bien en nuestra comunidad abundan este tipo de negocios, y sus consecuentes publicidades de dudoso gusto, en el resto del país también podemos encontrar otros modelos similares a los citados anteriormente. Uno de los más sonados si ninguna duda fue el de un club de Pamplona, quien –nuevamente con el protagonismo de la actriz Susy Gala– anunció un show lésbico nada menos que en el Día de la Mujer.
This past month, Malcolm Gladwell (author), Rick Rubin (record producer), and Bruce Headlam (media desk editor of the New York Times) teamed up to launch Broken Record.It's a music podcast that doubles as "liner notes for the digital age." Or, as Gladwell tells Rolling Stone, it's "a kind of musical variety show." Some episodes offer an in-depth narrative. Others feature mini performances and interviews with musicians--plus an assortment of "digressions, arguments, back-stories, and random things to disagree with about music."
The episodes released so far can be streamed online here. For new episodes, subscribe to the podcast via iTunes or Spotify. The latest episode with Niles Rodgers and Chic appears below:
Follow Open Culture on Facebook andTwitter and share intelligent media with your friends. Or better yet, sign up for our daily email and get a daily dose of Open Culture in your inbox.
If you'd like to support Open Culture and our mission, please consider making a donation to our site. It's hard to rely 100% on ads, and your contributions will help us provide the best free cultural and educational materials.
Investigadores de la Universidad de Ciencia y Tecnología del Sur (SUSTech), en Shenzhen, China, dicen haber logrado crear dos niñas gemelas modificadas con la herramienta de corta-pega genético CRISPR, según informa MIT Technology Review y la agencia Associated Press. Un día después del anuncio, la propia universidad ha emitido un comunicado en el que denuncia la mala praxis del director del estudio, Jiankui He.
Según SUSTech, el científico se encuentra de excedencia sin sueldo desde febrero de 2018 hasta enero de 2021, la investigación se llevó a cabo fuera del campus y la universidad desconocía el proyecto.
El líder de la investigación anunció en un vídeo que habían logrado eliminar el gen CCR5 para evitar que las hermanas nacieran con el virus del VIH del que es portador su padre. Además, según él, las niñas estarán protegidas contra la viruela y el cólera. Las gemelas habrían nacido sanas hace unas semanas.
El biólogo molecular Lluís Montoliu, del Centro Nacional de Biotecnología, pide cautela y escepticismo: “Andamos todos comentando una nota de prensa y dos vídeos que ha lanzado desde China este investigador. Suponiendo que todo lo que nos dice sea cierto, estaríamos ante un experimento de una irresponsabilidad colosal porque de aquí a la eugenesia hay un paso”, declara Montoliu a Sinc.
Si el anuncio es cierto, lo que han logrado los investigadores chinos es generar personas con un gen inactivado que es la puerta de entrada a los linfocitos del VIH, por lo que son virtualmente inmunes al virus del SIDA.
No cura, es eugenesia
La modificación genética que Jiankui He asegura haber realizado no es una aplicación terapéutica de CRISPR. “No sirve para corregir una anomalía genética del embrión que pudiera dar lugar a una patología grave e incurable, se trata de un experimento de mejora genética”, alerta Montoliu. “No están curando a las personas sino creando personas con capacidades distintas”.
Durante el transcurso de esta investigación el equipo habría alterado los embriones de siete parejas en tratamientos de fertilidad, con el resultado de un único embarazo hasta ahora.
Cuando otro equipo chino logró editar por primera vez los genes de un embrión humano en una placa de laboratorio en 2015, se desató la protesta mundial y las peticiones de científicos de todo el mundo para no usar esta tecnología para modificar humanos, al menos por el momento.
“En esta búsqueda global cada vez más competitiva de aplicaciones para la edición de genes, esperamos destacar”, señalaron He y su equipo en un comunicado hecho público el año pasado. Los científicos predijeron que su innovación “superará” la invención de la fertilización in vitro, cuyo inventor fue galardonado con el Premio Nobel en 2010.
¿Pero por qué han podido los investigadores chinos hacer un experimento que viola las normas éticas sobre el uso de CRISPR? “En China no rigen las mismas leyes sobre edición de genes que en el resto de países –aclara Montoliu–. Este país no solo no firmó el convenio de Asturias de 1997, sino que tampoco prohíbe la implantación de bebés editados genéticamente. EE UU y Reino Unido, que tampoco firmaron el convenio y pueden editar embriones humanos en el laboratorio, tampoco pueden transferir los embriones editados a mujeres para su gestación”.
Una maniobra de marketing
Sin embargo, todas las afirmaciones de He son difícilmente comprobables, ya que no ha publicado los resultados de la investigación en ninguna revista científica. Solo aparecen referencias en dos documentos médicos publicados on line este mes (aquí y aquí).
“La caja de resonancia que ha conseguido este investigador es enorme al lanzar el anuncio justo hoy. Por ello seamos críticos, escépticos y cautelosos. No sería la primera vez que tenemos que desdecirnos de un estudio de China, donde la compentencia es feroz entre los investigadores”, añade Montoliu.
Hay que añadir que el investigador posee empresas en el campo de la genética, explica Montoliu. “Toda esta publicidad le va a venir estupendamente en China, que es a quien se dirige, no al resto del mundo”, añade. “Muchos equipos en China están compitiendo por ser los primeros en editar genéticamente a humanos y poder ofertarlo a los ciudadanos chinos que puedan pagar estas técnicas”.
Noticia actualizada a las 14:50.
“No es un buen día para la biomedicina”. Por Lluís Montoliu
Las implicaciones éticas de este experimento son muchas y variadas. No solamente habremos alterado el genoma de unas niñas, sino tambien el de sus descendientes, creando una nueva estirpe de humanos que serán, a partir de ahora, virtualmente inmunes a la infeccion por el virus del sida. Con independencia de que consideremos ciertos beneficios a este respecto, los riesgos siguen siendo demasiado elevados e inaceptables para su uso en humanos.
El investigador chino nos dice que ningún otro gen ha resultado afectado, pero sabemos que esto es muy difícil de confirmar y se requieren múltiples experimentos.
Sabemos que lo mas probable es que estan niñas sean mosaicos, es decir, que no todas sus células sean iguales, que algunas tengan la inactivación que dicen y otras no, y algunas tengan alteraciones genéticas inesperadas incluso en otros genes parecidos al CCR5.
Todo ello hace que este tipo de experimentos sean abiertamente imprudentes y todavía prematuros para poder hacerse en humanos.
No es un buen día para la biomedicina. Estoy muy preocupado y con desasosiego tras saber que colegas míos han cruzado unos límites que habíamos asumido que no se cruzarían mientras no supiéramos controlar estas técnicas mejor. Como decía en mi tribuna en Sinc hace unos días, las terapias que desarrollemos además de eficaces deben ser, ante todo, seguras.
Lluís Montoliu es investigador científico del Centro Nacional de Biotecnología (CNB-CSIC) y Centro de Investigación Biomédica en Red en Enfermedades Raras (CIBERER-ISCIII), además de miembro del Comité de Ética del CSIC.
El 25 de noviembre de 1998 no fue un fin de semana especial en la taquilla norteamericana. 'Bichos: Una aventura en miniatura' y 'Rugrats: La película - Aventuras en pañales', reinaban desde una semana antes en lo más alto del box office, mientras 'El aguador' y 'Enemigo público' seguían sumando millones en su cuarta semana. Entre mucho mastodonte e intentando aprovechar una semana de flojos estrenos ('Ringmaster - El rey de la telebasura'), una comedia negra llena de mala uva y situaciones insalvables protagonizada por un puñado de gañanes empezó a generar culto. 'Very Bad Things', la primera película de Peter Berg, llegaba a nuestras vidas y una de las carreras más interesantes de Hollywood empezaba a rodar.
Chico malo
Apenas un mes y medio después, el 8 de enero, 'Very Bad Things' llegaba a nuestros cines, donde disfrutó de un boca oreja estupendo que la sitúa como la segunda película de Berg más taquillera en España, solo por detrás de 'Battleship'.
Peter Berg, actor metido a director con personalidad y un talento a prueba de bombas, algo que ha demostrado constantemente en su cine, es un perro verde dentro de la industria. Macarra, directo, políticamente comprometido y sin pelos en lengua. Empezó su carrera en el cine con una aparición fugaz en la obra maestra de Steve De Jarnatt, '70 minutos para morir', un apocalíptico thriller que provocaría pesadillas en los espectadores durante años.
Durante una década, Berg compaginaría protagonistas entrañables, como en la no menos entrañable 'Shocker, 100.000 voltios de terror', de Wes Craven, con un sinfín de secundarios en cine y televisión.
Toda esa "mala vida" pasaría la historia con su primera película como guionista y director. Con un presupuesto realmente elevado de 30 millones de dólares para una comedia sin demasiadas estrellas más allá de una Cameron Diaz en la cima de su carrera y un Christian Slater que empezaría el camino contrario, 'Very Bad Things' no recaudaría ni diez de esos millones. Como en tantos batacazos, algo interesante debía pasar en una película que ofendía tanto.
Lo que pasa en Las Vegas...
Una despedida de soltero en Las Vegas donde las drogas y el alcohol campan a sus anchas no suele desembocar en nada agradable. Si en la popular trilogía de 'Resacón en Las Vegas' o en la insuperable 'Despedida de soltero' el asunto se volvía en un torbellino de carcajadas, en el diabólico juego planteado por el director de la siempre necesaria 'Tesoro del Amazonas' la risa por barrios. Y en todos ellos terminas con la sonrisa congelada.
Y es que Berg pinta con brocha gorda el retrato de cinco triunfadores, cada uno a su manera, que verán su amistad truncada por culpa de una serie de malas decisiones a mayor gloria del jefe de la pandilla, del gallo más psicótico del corral, un Slater encantado de ser el mejor peor amigo que el cine americano recordaba por entonces.
Con la música de Stewart Copeland ambientando la neurosis de alguno de los más convincentes cocainómanos que ha dado el cine, como ese Jeremy Piven siempre al borde del colapso, o el siempre convincente Leland Orser secundando a un John Favreau que venía de comerse el mundo con 'Swingers', 'Very Bad Things' ponía el dedo en la llaga de lo políticamente permitido dispuesta a saltarse todos los niveles de tolerancia de una época que, afortunadamente para el espectador, los permitía.
No hay ni una sola parte de la trama que pudiera ser aplaudida hoy como tampoco lo fue entonces, pero hace veinte años tuvieron treinta millones a disposición. El pesimismo, el peso de la culpa y el precio de la felicidad volatilizan el sueño americano en una de las películas más retorcidas que ofrecieron los noventa.
‘Very Bad Things’ es una de esas pesadillas que una parte del cerebro reconoce como tal y te asegura que no es real, mientras el otro hemisferio te aconseja abrocharte el cinturón y disfrutar de la velada. Relájate y preocúpate lo justo en caso de reconocer alguna de sus situaciones y personajes durante estos cien minutos de frenesí.
Desde enero de 1900, cuando se pasó por primera vez una película en Santiago, ha habido varias decenas de lugares de proyección entre salas estables y pabellones ambulantes
El miedo puede moldear poblaciones y promover la evolución. Esto es lo que ocurre con una especie de roedor que vive en el oeste de Europa y norte de Asia: el topillo rojo (Myodes glareolus). Un estudio, publicado en la revista Scientific Reports, demuestra que cuando estos roedores se sienten amenazados por un depredador producen más crías.
El equipo de biólogos de Finlandia y Países Bajos estudió las respuestas químicas de estos pequeños mamíferos para entender su comportamiento. Los resultados revelan por ejemplo que las hembras expuestas a la predación producen camadas con hasta un 50% más de crías que las madres que están a salvo.
“Lo más sorprendente de este estudio es que la causa del cambio en la reproducción numérica fue indirecta”, dice el investigador postdoctoral Marko Haapakoski de la Universidad de Jyväskylä en Finlandia. Es decir, que la señal química de los depredadores –sin la presencia activa de estos– fue suficiente para aumentar la prole.
El olor también asusta
Los depredadores también pueden dar un susto de muerte a las presas a las que acechan sin que estas sean devoradas. “Nuestro estudio demuestra que el miedo resultante cambia el comportamiento y la reproducción de estos animales presa”, explica Kevin Matson de la Wageningen University en los Países Bajos.
El trabajo muestra que una experiencia aterradora como esta puede ser comunicada a los individuos de una misma población, incluso cuando estos no han visto, olido ni oído al depredador por sí mismos. Para llegar a estas conclusiones, los científicos realizaron un experimento.
“Cuando un grupo separado de machos de topillo rojo se expusieron a una comadreja, produjeron mensajes químicos que podían ser detectados e interpretados por los topillos de nuestro estudio”, declara Alwin Hardenbol, autor principal de la investigación y científico en la universidad holandesa.
En el caso de las hembras, si estas olían que sus posibilidades de ser devoradas eran altas producían más crías, porque esta podía ser su última camada. Según los biólogos, simples mecanismos fisiológicos permiten a las madres ajustar el tamaño de su camada.
“Hasta ahora se había sugerido que las especies muy fecundas como los topillos respondían a la fuerte depredación a través de una compensación en la reproducción”, señala la ecóloga Danielle Lee, de la Southern Illinois University (EE UU), que no ha participado en este trabajo. “Este estudio de campo confirma que estas respuestas están mediadas a través de señales quimioolfativas”, concluye.
Referencia bibliográfica:
Haapakoski, M., A. A. Hardenbol, and K. D. Matson. 2018. “Exposure to chemical cues from predator-exposed conspecifics increases reproduction in a wild rodent”. Scientific Reports. DOI:10.1038/s41598-018-35568-0
É probablemente un dos últimos motíns de consumos da historia de Galiza. O imposto de consumos era un tributo indirecto tan ao gusto dos liberais, criado pola lei de reforma tributaria de Mon-Santillán, vixente no Estado español entre 1845 e 1911, suspendido durante un breve período polo goberno da I República e que mereceu a contestación permanente da poboación galega. Á marxe da súa natureza inxusta, ao carecer de ningún tipo de progresividade, do alto grao de ineficacia na súa xestión e das corruptelas provocadas na súa imposición, o eixo fundamental da súa reprobación social derivouse de gravar os bens de primeira necesidade, como se afirmaba na norma “de comer, de beber, de arder”, provocando unha alza nos prezos que favorecía a carestía da vida e aumentaba o desabastecemento das subsistencias. O gravame, obxecto ao tempo dun importante debate doutrinal entre os diferentes actores da política do momento, particularmente entre as diversas correntes do liberalismo, será suprimido por unha modificación lexislativa que deu paso a unha nova norma que comezou a gravar as rendas urbanas.
O 21 de novembro de 1910 arredor de 1.000 veciños concello de Noia desprázanse á vila para protestar pola alza do imposto de consumos. A concesión por parte da corporación local presidida por Severo Gómez Botana da xestión da recadación do tributo a Francisco Pérez Hermo, implicou unha suba moi importante no prezo da carne de porco, pasando a cobrarse a arroba a doce reais fronte aos sete que custaba anteriormente. A resposta da poboación no se fai agardar, enchendo primeiramente as rúas de Noia e reuníndose posteriormente co alcalde que compromete unha rápida solución coa comisión, instándoos a que acudan á localidade tres días máis tarde, coincido coa celebración dunha sesión plenaria, a fin de deixar resolto o problema. Porén, o día 24, nunha nova xuntanza co máximo responsábel da corporación, este muda de opinión, prendendo o lume para unha nova protesta que percorrerá a vila e rematará coa intervención desproporcionada dos axentes da orde.
O 21 de novembro de 1910 arredor de 1.000 veciños concello de Noia desprázanse á vila para protestar pola alza do imposto de consumos
O 24 de novembro a veciñanza, nun número de 3.000 segundo as crónicas xornalísticas, volve a tomar as vilas de Noia. Após abandonar a casa do concello e percorrer a zona do cantón, diríxense á vivenda do contratista do imposto de consumos Pérez Hermo e de Álvarez, un importante comerciante da localidade, a fin de achegar as súas protestas, aparecendo as mesmas custodiadas por números da Garda Civil que ordenan disolverse aos manifestantes. Perante a negativa dos veciños a cumprir coas indicacións das forzas da orde, estas —conformadas por membros do instituto armado da vila pero tamén de concellos veciños como Porto do Son ou Muros— disparan contra os manifestantes provocando dous mortos e varios feridos. Así, entre os primeiros, atopamos Ricardo Alonso Arias, un mariñeiro no lugar de Manle, na parroquia de Barro que deixaba a muller en cinta e cinco fillos, e un moza da vila de dezaseis anos, Consuelo Queiro Gómez. Ao tempo, ficaron feridas outras noves persoas, destacando pola súa gravidade Xosé Ventura Ínsua de corenta e cinco anos, Antonio Ríos Ronquete de quince e Dores Romero de dezasete.
A resposta da Garda Civil e o asasinato de dúas persoas abre unha nova fase no conflito. A vila é paralizada, féchase o comercio, decrétase unha folga xeral, colócanse crespóns negras nas vivendas e o concello paraliza temporalmente a suma do imposto de consumos. O enterro polas dúas vítimas convértese nunha grande mobilización de repulsa, sinalando a prensa a presenza de máis catro mil persoas, iniciándose, ao tempo, unha subscrición popular para recadar fundos para as familias das vítimas, onde se contou co apoio das xentes do Partido Conservador, que vían a ocasión para debilitar o goberno liberal de Canalejas. Aínda así, quen se faría eco no parlamento do acontecido en Noia, solicitando a aclaración dos feitos e esixindo responsabilidades polo acontecido foi Pablo Iglesias, deputado e máximo responsábel do PSOE, o que indicaría unha presenza dos socialistas, no conflito. Pasada a solidariedade inicial, fundamentalmente polo impacto das mortes na opinión pública da comarca e de Galiza, a represión volveu para os veciños, sendo sometidos tres labregos a un consello de guerra, a orde pública estaba militarizada, en Santiago de Compostela o 22 de decembro de 1911.